Prace ekshumacyjne w Mosnie, gm. Czersk

W ramach prac ekshumacyjnych, wykonywanych przez naszą firmę, podjęliśmy się wydobycia szczątków żołnierzy niemieckich w Mosnej gm. Czersk. Informację o pochówku przekazał nam mieszkaniec wsi Złotowo k. Czerska, który wskazał mogiły oraz opowiedział historię z nimi związaną. Wiedza i postawa tego Pana oraz informacje nam przekazane, pozwoliły uruchomić dalszą procedurę, uzyskać  niezbędne zgody oraz finalnie doprowadziły do podjęcia szczątków z grobu.

Prace rozpoczęto dnia 12 lipca 2019 roku. Po demontażu symbolicznej mogiły upamiętniającej poległych przystąpiono do prac sondażowych. Zarys jamy grobowej uchwycony został na głębokości 20 cm poniżej poziomu terenu i przesunięty był względem oznaczenia o około 1,5 metra w stronę północną. Eksplorację znacząco utrudniały rozbudowane systemy korzeniowe drzew.

Przystąpiono do ręcznego sondowania mogiły celem ustalenia poziomu szczątków. Głębokość ich zalegania określono na około 160 cm ppt, co w przypadku pochówków wojennych jest rzadką i wysoką wartością. Do eksploracji jamy wykorzystano metodę pół-katafalku, stale sondując urobek wykrywaczem metali. Około 5-8 cm powyżej poziomu zalegania szczątków odkryto pojedyncze guziki mundurowe typu groszek. Po doczyszczeniu całości i analizie  informacji  stwierdzono, że w grobie znajdują się 3 osoby. Szczątki zdeponowane były jeden na drugim w pozycji anatomicznej. Możliwe było oddzielenie szczątków i przypisania ich do poszczególnych osób.

Nogi żołnierzy były owinięte płachtą przypominającą swoją strukturą plandekę. Poległym przypisano kolejne cyfry (zgodnie z kolejnością odkrywania) celem dalszego rozróżnienia i przypisania im przedmiotów. Zabieg ten pomaga również w tworzeniu dalszej dokumentacji inwentaryzacyjnej i jest standardową procedurą w tego typu pracach.

Żołnierz numer 1 był około 35-40 letnim mężczyzną, a jego wzrost oszacowano na około 175 cm. Posiadał on otwarte złamanie lewej kości udowej oraz piszczelowej (w dolnej części). Najprawdopodobniej obrażenie te odniósł w  wyniku wybuchu.  Nie posiadał on żadnych przedmiotów osobistych. Odnaleziono przy nim jedynie guziki mundurowe typu groszek oraz ustnik fajki.

Żołnierz numer 2 to wysoki (179 cm)  młody mężczyzna (20-25 lat). Dzięki odnalezionemu przy nim nieśmiertelnikowi,  wiemy że był sanitariuszem.  Ponadto odkryto przy nim baretkę. Jest to cenna informacja mówiąca nam, że żołnierz ten posiadał odznaczenia. Odkrycia tego typu przedmiotów pozwalają na dokładną identyfikację i pochowanie żołnierza w imiennej mogile na cmentarzu.

Żołnierz nr 3 miał 161 cm wzrostu i jego wiek oszacowano na 50-55 lat. Posiadał on protezę szczękową oraz złamanie prawej nogi na wysokości piszczela. Miał też nietypowe uszkodzenie główki prawej kości ramiennej. Na przedmioty składało się standardowe wyposażenie wojskowe.


Podjęte szczątki zostaną powtórnie pochowane z odpowiednim ceremoniałem na cmentarzu żołnierzy niemieckich z II Wojny Światowej w miejscowości Glinna, gm. Stare Czarnowo.

Chcielibyśmy podziękować wszystkim obecnym za przekazywanie każdej nawet najdrobniejszych informacji, a odwiedzających posiadających wiedzę o podobnych pochówkach zapraszamy do kontaktu.
Zachęcamy do zadawania pytań, na które chętnie Państwu odpowiemy.