Ekshumacja żołnierzy Wehrmachtu w Kosowie gm. Przodkowo

W dniu 17 lipca 2018 roku podjęliśmy się ekshumacji szczątków dwóch żołnierzy Wehrmachtu pochowanych we wspólnej mogile zlokalizowanej na działce 72/2 w pobliżu miejscowości Kosowo, gm. Przodkowo. Relacje przekazane nam przez właściciela działki opisywały losy trzech żołnierzy armii niemieckiej ostrzelanych przez radziecki czołg. Jednemu z nich, pomimo obrażeń, udało się uciec natomiast dwaj pozostali zginęli na miejscu. Ich mogiła przez długie lata pozostawała pod opieką lokalnej społeczności.

Mogiła żołnierzy Wehrmachtu w Kosowie
Mogiła dwóch żołnierzy Wehrmachtu w Kosowie gm. Przodkowo.

Eksploracja mogiły żołnierzy
Eksploracja ręczna mogiły żołnierzy Wehrmachtu.

Eksplorację mogiły rozpoczęliśmy od usunięcia warstwy humusu, a następnie metodycznie, stopniowo pogłębialiśmy wykop w celu odsłonięcia zarysu jamy grobowej oraz szczątków.

Jama grobowa
Widoczny wyraźny zarys jamy grobowej. Widok w kierunku N-W.
Żołnierze Wehrmachtu
Odsłonięte szczątki dwóch żołnierzy Wehrmachtu. Widok w kierunku S-E.

Żołnierze Wehrmachtu odnalezieni pod Kosowem zginęli w 1945 roku, u schyłku II wojny światowej. Prawdopodobnie byli dezerterami z zapasowego batalionu grenadierów (znaleziony nieśmiertelnik jednego z nich jest na to dowodem). Zgodnie z informacjami przekazanymi przez właściciela działki jeden z poległych był Ślązakiem. Mieszkańcy okolicznych wsi pochowali obu mężczyzn obok siebie we wspólnej mogile.

Szczątki żołnierzy Wehrmachtu
Szczątki żołnierzy Wehrmachtu odnalezione pod Kosowem gm. Przodkowo.

Szczątki widoczne na powyższym zdjęciu stanowią świadectwo rozległych obrażeń jakie obaj mężczyźni odnieśli w chwili śmierci. Żołnierz, którego czaszka zachowała się, zginął prawdopodobnie od odłamków pocisku, w jego potylicy znajdował się pokaźny otwór o nieregularnym kształcie. Nie znaleźliśmy również kości lewej ręki tego mężczyzny.

Czaszka z widocznym otworem wlotowym po trafieniu odłamkiem
Zachowana czaszka jednego z żołnierzy. Widoczny otwór wlotowy po trafieniu odłamkiem pocisku wielkokalibrowego.

Kościec drugiego żołnierza zachował się jedynie do wysokości miednicy i kości krzyżowej. Kości widoczne powyżej zostały umieszczone w jamie grobowej z zachowaniem pozoru porządku anatomicznego po uprzednim pozbieraniu przez okoliczną ludność. Nie znaleźliśmy prawej kości ramiennej tego żołnierza. Jego czaszka zachowała się jedynie fragmentarycznie.

Wyposażenie żołnierzy niemieckich
Wyposażenie typowe dla żołnierzy Wehrmachtu znalezione w jamie grobowej.

Widoczne na powyższym zdjęciu przedmioty zostały złożone do grobu razem z ciałami poległych żołnierzy Wehrmachtu. Większość znalezisk to guziki, sprzączki, klamry i haki mundurowe. Zachowały się również skórzane fragmenty szelek, menażka (silnie uszkodzona przez wybuch), grzebień, nożyczki oraz nieśmiertelnik.

Nieśmiertelnik żołnierza Wehrmachtu
Nieśmiertelnik jednego z żołnierzy świadczący o przynależności do formacji grenadierów pancernych.