Nadzór archeologiczny w Żukowie, gmina Żukowo, woj. pomorskie

Nadzór archeologiczny na stanowiskach Żukowo 1 i 6 był prowadzony w związku z budową  w strefie ochrony tych stanowisk domu jednorodzinnego.

Lokalizacja stanowisk archeologicznych Żukowo 1 (nr 60) i Żukowo 6 (nr 34)

Stanowisko Żukowo 1 zostało odkryte w II połowie XIX wieku –  miejscowa ludność w trakcie prac rolnych niejednokrotnie natrafiała na obszarze stanowiska na groby skrzynkowe kultury pomorskiej z wczesnej epoki żelaza. Były one z reguły niszczone przez odkrywców – była to praktyka typowa i powszechna w tym czasie w przypadku odnalezienia “pogańskich” pochówków. Tylko jedna z odkrytych urn została przekazana do zbiorów Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu przez właściciela pola, oberżystę P. Petzela.
W 1877 r. badania na stanowisku przeprowadził Gotfryd Ossowski, jeden z prekursorów polskiej archeologii, który natrafił na pozostałości zniszczonych grobów skrzynkowych i liczne fragmenty ornamentowanych naczyń ceramicznych (Ossowski 1881, s. 55).

naczynia odkryte przez G. Ossowskiego na stanowisku Żukowo 1

Położone nieopodal stanowisko Żukowo 6 (nr 34 na obszarze AZP 12-41) zostało odkryte w trakcie badań powierzchniowych prowadzonych przez O. Felczaka w 1982 r. i – na podstawie materiału ceramicznego –  sklasyfikowane jako osada z okresu wczesnego i późnego średniowiecza.

Nadzór archeologiczny przeprowadzono dwuetapowo: pierwszy etap został zrealizowany w dniu 1 września 2015 r., drugi w dniach 19 i 27 listopada 2015 r. W ramach pierwszego etapu odhumusowano mechanicznie (pod nadzorem archeologa) teren pod budynek mieszkalny o powierzchni około 120 m2. Miąższość humusu wahała się od 30 do 40 cm. Następnie zadokumentowano powierzchnię i profile wykopu. Na całości badanego obszaru pod warstwą humusu występował ciemnożółty, przewarstwiony piasek z domieszką gliny. Pod warstwą piasku o miąższości od 50 do 100 cm występowała ciężka, zwałowa glina. Eksplorację wykopu nr 1 (pod budynek mieszkalny) prowadzono aż do osiągnięcia poziomu rzędnej budowlanej.

Drugi etap badań przeprowadzono 19 i 27 listopada. Na obszarze działek objętych nadzorem wykonano wykopy liniowe pod przyłącza (wody – wykop 2, gazu – wykop 3, prądu – wykop 4). Nadzorowano pracę sprzętu mechanicznego i na bieżąco sondowano urobek wykrywaczem metali. Wykopy pod przyłącza w większości przebiegały w warstwie wtórnej, powstałej w wyniku rozplantowania na terenie działek  ziemi z wykopu nr 1 (pod budynek mieszkalny).

W trakcie nadzoru nie natrafiono na żadne pozostałości archeologiczne mogące potwierdzić istnienie w tym miejscu reliktów cmentarzyska (stan. Żukowo 1) bądź osady (stan. Żukowo 6).