Legioniści z obozu w Szczypiornie

Dnia 7 sierpnia 2020 roku zostały przeprowadzone prace antropologiczno – archeologiczne, które miały na celu zbadanie szczątków odnalezionych w Kaplicy Rodziny Żuczkowskich znajdującej się na cmentarzu przy ulicy Górnośląskiej w Kaliszu (woj. wielkopolskie). Według przekazów w odnalezionej wewnątrz kaplicy metalowej trumnie miały znajdować się szczątki kostne należące do siedmiu legionistów Józefa Piłsudskiego.

Osoby te miały umrzeć w 1917 roku obozie w Szczypiornie, gdzie były internowane. Według informacji znajdującej się przed wejściem do w/w kaplicy byli to: Adamczyk Florian, Bednarek Filip, Calka Karol, Jezierski Jan, Ochnikowski Hostop, Pocios Franciszek oraz Walter Władysław. Po śmierci spoczęli oni w grobie zlokalizowanym na cmentarzu w Szczypiornie, następnie ich szczątki przeniesiono do zbudowanego w 1933 roku Mauzoleum Legionistów Polskich w Kaliszu. Na skutek działań wojennych w 1940 roku mauzoleum zostało zniszczone przez Niemców. Według przekazów  metalowa trumna, w której złożono legionistów została odkupiona przez Polaków od Niemców i spoczęła w grobowcu rodziny Żuczkowskich. Trumnę odnaleziono w czasie remontu, niestety w źródłach brak jest konkretnych informacji o tym zdarzeniu (cytowanie na podstawie informacji znajdujących się na tablicy w sąsiedztwie grobowca, pochodzących z 2014 roku).

            Podczas prowadzenia badań podjęto z grobowca niewielką metalową trumnę, którą rozpoznano, jako tę, która potencjalnie miała zawierać szczątki kostne Legionistów Piłsudskiego.

Analiza antropologiczna (Dr Natalia Mucha) podjętych szczątków kostnych wykazała, iż osobą spoczywającą w trumnie było dziecko w kategorii wiekowej infans I. Nie odnaleziono, natomiast szczątków, które mogłyby wskazywać na osobę dorosłą.

            Przeprowadzając badanie antropologiczne kości skupiono się na ocenie stanu zachowania szczątków, ustaleniu wieku zmarłych oraz ocenie występowania śladów po urazach. Posłużono się standardowymi metodami używanymi w antropologii fizycznej (literatura podana w bibliografii). Oceniono wiek zębowy (określony na podstawie formowania się zawiązków zębów oraz stopnia wyrżnięcia zębów), jak również wiek morfologiczny związany rozwojem szkieletu w zależności od wieku zmarłego.

W efekcie przeprowadzonych prac archeologiczno – antropologicznych nie stwierdzono występowania szczątków kostnych należących do legionistów Józefa Pisłudskiego w małej metalowej trumnie, która znajdowała się krypcie kaplicy Żuczkowskich. Zgodnie z tablicami memorialnymi znajdującymi się na ścianach kaplicy w jej wnętrzu powinno być pochowanych 9 osób – 8 dorosłych i chłopiec w wieku 14 lat. W czasie oględzin krypt zauważono 8 trumien lub ich pozostałości. Przeprowadzono inspekcję części trumien (do których był możliwy dostęp – niektóre trumny miały wycięte otwory w wiekach lub były rozbite), jednakże znajdowały się w nich jedynie szczątki pojedynczych osób w układzie anatomicznym. Należy stwierdzić, że historia o ukryciu szczątków legionistów w kaplicy rodziny Żuczkowskich została zweryfikowana negatywnie, a w krypcie fizycznie nie ma szczątków legionistów, którzy zmarli w obozie w Szczypiornie.